"Po co Sienkiewicz?" Sienkiewicz a tożsamość narodowa: z kim i przeciw komu? Warszawa - Kiejdany - Łuck - Zbaraż - Beresteczko



Opis:

Jak się wydaje, udało się odejść od sztampowej formuły wielu sienkiewiczowskich konferencji i książek. I od apologetycznych form czczenia polskiego Noblisty, i od totalnej krytyki znaczenia jego pisarstwa. Zachowując biegunowe ujęcia, zachowano - jak się zdaje - właściwe proporcje w wartościowaniu dorobku autora Trylogii. A przede wszystkim starano się spojrzeć na Sienkiewicza jako na problem aktualny, zarówno edukacyjny, jak i w szerokim znaczeniu słowa świadomościowy.
Tadeusz Bujnicki (ze Wstępu)
Rozmowy o Sienkiewiczu, które prowadziliśmy w Warszawie, Kiejdanach, Wilnie, Łucku, w Zbarażu i pod Beresteczkiem, zamieniliśmy w książkę. Mamy nadzieję, że wielu czytelników znajdzie w niej coś dla siebie - coś, co poruszy ich wyobraźnię i emocje bez względu na to, czy lubią Sienkiewicza, czy przeciwnie. [...] Okazało się bowiem, że obcując z Ukraińcami, Litwinami i Białorusinami, można stworzyć wokół lektury tekstów Sienkiewicza - zdaniem wielu szczególnie szkodliwych dla sprawy pojednania Polaków z sąsiadami - płaszczyznę potrzebnej każdej ze stron dyskusji i przestrzeń porozumienia.

Jerzy Axer (z Zamiast posłowia)

SPIS RZECZY

Tadeusz Bujnicki, Jerzy Axer
Wstęp
Część I

WARSZAWA - KIEJDANY

Tadeusz Bujnicki
Miejsce Sienkiewicza w polskiej literaturze i świadomości narodowej

Alina Nowicka-Jeżowa
Sarmatyzm i barok w Trylogii

Dopowiedzenie
Andrzej Borowski
Glosa o sarmatyzmie Trylogii

Andrzej Stoff
Bohaterowie Trylogii: historia i sytuacje ludzkie

Dyskusja

Tadeusz Żabski
Twórczość Sienkiewicza a literatura popularna i kultura masowa

Bogdan Mazan
Sienkiewicz oglądany. Film i inne przeróbki

Jerzy Axer
Polskie Śródziemie, czyli Trylogia jako RPG

Andrzej Mencwel
Sienkiewicz i Brzozowski

Dyskusja
Spory o Sienkiewicza - spory o mentalność narodową (dyskusja panelowa)

Andrzej Romanowski
Czy Sienkiewicz odpowiada za ojca Rydzyka?

Jerzy Axer
"Na wyżyny, o czytelnicy moi, na wyżyny"

Stanisław Bortnowski
Kultura masowa przeciw Sienkiewiczowi

Tadeusz Bujnicki
Zamiast się spierać - czytać

Ewa Kosowska
Antropologia polskości Henryka Sienkiewicza
Dyskusja

Wokół Quo vadis (dwugłos)

Teresa Świętosławska
Chrześcijanie i świat starożytny w powieści Quo vadis Sienkiewicza

Dopowiedzenia
Tadeusz Bujnicki
Petroniusz

Jerzy Axer
Rzym w Quo vadis

Tadeusz Bujnicki
Z Rzymu do Rzymu

Jolanta Sztachelska
Sienkiewiczowskie czytanie Biblii

Litwa i Litwini u Sienkiewicza (dwugłos)

Marceli Kosman
Sienkiewiczowska Litwa i Wielkie Księstwo Litewskie

Beata Kalęba
Litwini w okresie odrodzenia narodowego o Sienkiewiczu

Dopowiedzenie
Tadeusz Bujnicki
Janusz Radziwiłł. Zdrajca czy zbawca

Część II

ŁUCK - ZBARAŻ - BERESTECZKO

Henryka Sienkiewicza sztuka słowa (dwugłos)

Jolanta Sztachelska
Sienkiewiczowska ars scribendi

Bogdan Mazan
Z tajników i powszechników sztuki pisarskiej Sienkiewicza

Dyskusja

Marceli Kosman
Sienkiewiczowska Słowiańszczyzna. Obraz literacki i publicystyczny

Tadeusz Bujnicki
Romantyczny obraz Ukrainy a historyczna wizja w Ogniem i mieczem

Andrzej Mencwel
Antropologia Sienkiewiczowska

Dyskusja

Sienkiewicz a źródła historyczne. Ukraińska historia i ukraińskie mity
(dyskusja panelowa)

Wołodymyr Krawczenko
Sienkiewicz w lustrze ukraińskiego mitu narodowego

Natalia Jakowenko
Klio w gabinecie genialnego pisarza

Andrzej Romanowski
Jak pokochać Ukrainę dzięki Sienkiewiczowi

Dyskusja

Sienkiewicz a legenda kresowa (dyskusja panelowa)

Ewa Kosowska
Perspektywa kulturoznawcza

Bogdan Mazan
Perspektywa literaturoznawcza

Stanisław Uliasz
Kresy

Tadeusz Bujnicki
Historia

Stanisław Borek
Głos "Staropolanina"

Dyskusja

Kozaczyzna Gogola - Kozaczyzna Sienkiewicza (dyskusja panelowa)
Wołodymyr Krawczenko
Taras Bulba a Ogniem i mieczem

Natalia Jakowenko
Rekonkwista Ukrainy - Gogol przeciw Sienkiewiczowi

Taduesz Bujnicki
Taras Bulba a Ogniem i mieczem - lektura porównawcza

Dyskusja

Kisiel, Chmielnicki, Wiśniowiecki, - czy byli dobrymi Ukraińcami? (dyskusja panelowa)

Jerzy Axer
Dylematy Adama Kisiela

Wołodymyr Krawczenko
Czy Bohdan Chmielnicki był dobrym Ukraińcem?

Jan Widacki
Czy Jeremi Wiśniowiecki był dobrym Ukraińcem?

Natalia Jakowenko
O tożsamości Rusinów

Dyskusja
Jerzy Axer
Zamiast posłowia: Trylogia jako lektura elitarna

ANEKS I

Czytanie Sienkiewicza w szkole (dyskusja
Lekcja Sienkiewiczowska

ANEKS II

Ankieta "Nasza opinia o miejscu twórczości Sienkiewicza we współczesności"
T. Bujnicki
Wprowadzenie
Odpowiedzi na ankietę
Summary
Lista uczestników konferencji
Nota o autorach
Indeks nazwisk
Spis ilustracji