Zamach Stanu w Dawnych Społecznościach



Opis:

Różnorodność zaprezentowanych modeli i scenariuszy nasunęła szereg pytań, jak choćby: czy zamach stanu prowadzi do zmiany ustroju czy wręcz ma się zmieścić w ramach tego systemu ustrojowego? Czy jest on ograniczony tylko do elity społecznej czy też może obejmować szersze grupy społeczne? Gdzie i czy jest wyraźna granica między zamachem a buntem czy rewolucją? Kiedy zamach stanu różni się od innych form przemocy, a zwłaszcza innych form przemocy wewnętrznej? Co jest zamachem stanu, a co nim nie jest, mimo obecności samej walki o władzę?

Inne pytania dotyczyły możliwości zastosowania terminu zamachu stanu do społeczności przednowożytnych: czy możemy mówić o zamachu stanu w przypadku społeczności, które są w trakcie budowania państwa, społeczności wczesnopaństwowych, a nawet plemiennych? Problem ten pojawił się w kilku referatach ukazujących gwałtowną zmianę władzy w takich właśnie społecznościach. ("Głosy z dyskusji'; fragment)

Spis treści:

Zamiast wstępu (Jerzy Axer)
Krzysztof Pilarczyk
Salomon królem starożytnego Izraela - zamach stanu czy zmowa pałacowa?
Izabela Jaruzelska
Prorocy a zamachy stanu w królestwie Izraela (X-VIII w. p.n.e)
Gościwit Malinowski
Zamach stanu i strach przed nim w demokratycznych Atenach
Henryk Kowalski
Religia i polityka w zamachach stanu w Rzymie w okresie schyłku republiki
Tomasz Ładon
Uwagi o Marku Perpernie, przywódcy spisku na życie Sertoriusza
Bruce Duncan MacQueen
Bellum Catilinae Salustiusza a historyczne znaczenie id marcowych
Jerzy Axer
Spisek Katyliny w polskiej pamięci historycznej
Lesław Morawiecki
Idy marcowe a symbolika rzymskich monet prowincjonalnych
Adam Łukaszewicz
Rok 41 - Rzym i Aleksandria
Paweł Madejski
Rola wyzwoleńców cesarskich w zamachach stanu od Oktawiana Augusta
do Hadriana
Ireneusz Łuc
Udział gwardii pretoriańskiej w zamachach stanu w 69 i 193 r. n.e
Krzysztof Jakubiak
Bunt Ardaszira I w Iranie w III w. n.e
Tadeusz Kotula
"Reakcyjny" zamach stanu: przewrót 238 r. po Chr.
Agata A. Kluczek
Uzurpacje władzy cesarskiej w Imperium Rzymskim a drogi do jej legitymizacji
w okresie kryzysu III wieku
Dariusz A. Sikorski
Karolińskie zamachy stanu - od Karola Młota do Ludwika Pobożnego
Mateusz Wilk
Męczennicy z Kordoby - permanentny zamach stanu?
Piotr Boroń
"Zamachy stanu" w społecznościach słowiańskich a instytucja wiecu
Zofia Kurnatowska
Jak Piastowie budowali państwo
Przemysław Urbańczyk
"Zamach stanu" w tradycji piastowskiej Anonima Galla
Mirosław J. Leszka
Rola cesarzowej Teofano w uzurpacjach Nicefora Fokasa (963) i Jana Tzymiskesa (969)
Leszek P. Słupecki
Konwersja jako zamach stanu. Przyjęcie chrztu przez Islandię w 1000 roku
Arkadiusz Sołtysiak
Analiza opisów zabójstw królów i synów królewskich w Sadze o Wolsungach
Piotr Guzowski
Konflikt biskupa Stanisława z królem Bolesławem śmiałym. Stanowisko Kościoła wobec zamachów stanu we wczesnośredniowiecznej Polsce
Jarosław Dudek
Oblicza rebelii Roussela de Bailleul (1073-1075), normandzkiego rycerza
na służbie bizantyńskiej
Barbara Kowalska
Bunt Magnusa - Anonim tzw. Gall o mechanizmach wypowiadania
posłuszeństwa monarsze
Kirił Marinow
Rola Tyrnowa w procesie legalizacji władzy bułgarskich uzurpatorów
(XII-XIV w.)
Marek Cetwiński
Kronikarze o zamachach stanu na średniowiecznym śląsku
Antoni Barciak
Contra patrem et regem. Bunt Przemysła Otokara II przeciw ojcu królowi
Wacławowi I
Krzysztof Benyskiewicz
Zamach stanu w Rogoźnie
Agnieszka Teterycz-Puzio
Zamachy stanu w Małopolsce w okresie rozbicia dzielnicowego
Jarosław Nikodem
Zegnanie Jawnuty ze stolca wielkoksiążęcego w 1345 r.
Małgorzata Dąbrowska
Jana Kantakuzena przepis na wygraną. Przejęcie władzy w Bizancjum
w 1347 r.
Wojciech Peltz
Zagadnienie zamachu stanu w dawnej Rusi
Danuta Quirini-Popławska, Rafał Quirini-Popławski
Upadek Kaffy - zamach stanu czy turecka agresja?

Jan Tyszkiewicz
Zamach stanu Szirinów w Bachczysaraju. Utrata niezależności Chanatu
Krymskiego na rzecz Turcji: 1475
Michał Tymowski
Obalenie dynastii Sonni przez Askię Mohammeda - zachodnioafrykańskie
państwo Songhaj w końcu XV wieku
Mariusz Ziółkowski
Egzekucja Atahuallpy 26 lipca 1533 r.: hiszpańska "zbrodnia sądowa"
czy inkaski zamach stanu?
Marek Tracz
Masakra egipskich Mameluków - zbrodnia czy zasługa? Dziewiętnastowieczna
opinia Zachodu o orientalnym mordzie politycznym z 1811 roku
Głosy z dyskusji (oprac. Justyna Olko)